Әндер мен күйлер Кенжебек Күмісбековтің өміріне өз үйінде енді. Әкесі ерте қайтыс болғаннан кейін оның тәлімгері Ілияс Әубәкіров — өз өлкесіне белгілі әнші, ән мен күй репертуарының білгірі болды. Бала одан көп нәрсе үйренді.
Мұрағаттағы телесұхбатта Күмісбеков әкесімен болған соңғы сәтті еске алды: әкесі ұлынан домбырамен күй тартуды сұраған. Күй аяқталған соң әкесі дүние салды. Композитор бұл өтінішті ұлы музыка адамы болады деген үміт деп түсінген.
Алтын Иманбаева композитордың ерте өмірбаянын осылай бастайды. Сырқат үзген әншілік арман Күмісбековті домбыраға, оркестрге, ақырында композицияға қалай алып келді?
Туған өлкенің әншілері
Туған жерінде Күмісбеков әнші әрі ән дәстүрінің білгірі Қосымжан Бабақовты, әнші Рабиға Есімжановты, күйші әрі қобызшы Дәулет Мықтыбаевты тыңдады. Иманбаева бұл есімдерді Әубәкіровпен қатар қойып, оның ерте жылдардағы музыкалық ортасын көрсетеді.
Сол ортаның бір бағыты айрықша анық еді. Иманбаева жеткізген естелікте Күмісбеков Рабиға Есімжановаға еліктеп, әнші болуды армандағанын айтады. Үйде қалыптасқан есту қабілеті енді дауысқа бет алды.
Жеңіс пен дәрігер тыйымы
1947 жылы Күмісбеков Алматыда өткен халық таланттарының Бүкілқазақстандық олимпиадасында жеңіске жетті. Е. К. Сапиев қазылар арасында Ахмет Жұбанов пен Латиф Хамиди болғанын жазады: олар жас орындаушыға музыкалық білім алуға кеңес берген.
Олимпиададан кейін әскери қызмет өтті. 1949 жылы Күмісбеков Алматы консерваториясының вокал бөліміне түсті. Алты айдан соң өкпе ауруы оқуын үзді: Сапиевтің хабарлауынша, дәрігерлер оған ән айтуға тыйым салды.
Әншілік жол жабылды. Музыкалық жол жалғасты.
Домбыра және оркестр
Күмісбеков домбыра сыныбына ауысты. Иманбаеваның айтуынша, әуелі Рүстембек Омаровтан дәріс алып, оқуын Құбыш Мұхитовтан аяқтады.
1950-жылдары Күмісбеков Құрманғазы атындағы қазақ халық аспаптары оркестрінде домбырашы болып қызмет етті. Ол орыс және шетел классикасын өңдеп, оркестр музыканттарына көмектесті. Орындаушылық музыкалық шығармамен жұмыс істеуге ұласты.
Алғашқы романс
Келесі бетбұрысты Абай сөзіне жазылған алғашқы романс — «Қалқамай мен үндемей жүремін көп» әкелді. Күмісбеков оны Мұқан Төлебаевқа көрсетті. Иманбаеваның жеткізуінше, ол композицияны оқуға кеңес берген.
Күмісбеков консерваторияға қайта түсіп, Евгений Брусиловскийдің шәкірті болды. Дауыс, домбыра, оркестр және өңдеулерден кейін композицияны меңгеру жылдары басталды.
Сыныптан кәсіпке
1965 жылы консерваторияны екінші рет бітірген соң Күмісбеков Қазақ мемлекеттік филармониясының музыка редакторы болды. Кейін Қазақ КСР Мәдениет министрлігінің репертуарлық-редакциялық алқасында аға редактор болып қызмет етті.
Үйде естілген әндер мен күйлер алғашқы басқыш болды. Одан кейін дауыс, домбыра, оркестр, алғашқы романс және Брусиловский сыныбы келді. Туған өлкенің әншілері жанында басталған жол Күмісбековті осылай композицияға алып келді.