2018 жылғы 25 наурызда Үндістанның Пуна қаласында Кенжебек Күмісбековтің «Поэмасы» виолончель мен фортепиано дуэті ретінде қайта шырқалды. Пуна музыка қоғамының камералық бағдарламасы — Artie’s Festival Mazda Hall залында өтті. «Поэманы» Готье Эррманн мен Эмманюэль Кристиен орындады; жазба 4 минут 12 секундқа созылады.
Шығарманың тарихы 1960 жылы дәл осы құраммен басталған. Музыкатанушы Әлия Әлпейісова «Поэманы» осы жылмен белгілеп, виолончель мен фортепианоны алғашқы дауыстары деп атайды. Бастау мен Үндістандағы жазбаның арасында үш кеңестік күйтабақ, басқа аспаптарға арналған нұсқалар және алпыс жылға жуық уақыт бар.
Камералық пьеса дуэт негізін сақтап, бұл жолды қалай өтті? Жеке дауыс скрипкаға, қобызға, гобойға және контрабасқа көшті. Фортепиано қасында қалды.
Алғашқы нұсқаның құрылысы
Әлпейісова «Поэманы» виолончель мен фортепианоға арналған үш бөлімді шығарма ретінде талдайды. Лирикалық бастау ширақ ортаға, шарықтау мен жеке каденцияға өтіп, реприза және кодамен қайтады. Оның талдауынша, виолончель созылыңқы әуенді жүргізсе, фортепиано гармониялық тірек беріп қана қоймай, дамуға қатысады — алғашқы нұсқа екі аспаптың сұхбаты ретінде құрылған.
Мерзімі белгілі бес дауыс
«Поэманың» орындаушылық жолы бес нүктеден көрінеді:
- 1960 — виолончель мен фортепиано. Әлпейісова шығарма туған жыл мен алғашқы құрамды осылай атайды.
- 1979 — қобыз бен фортепиано. Меруерт Қаленбаева мен Галина Кононенко пьесаны «Қобыз сазы» күйтабағына жазды.
- 1983 — виолончель мен фортепиано. Жамбыл Баспаев пен Валерий Пестов күйтабақтың бірінші бетін «Поэмамен» ашады.
- 1983 — гобой мен фортепиано. Таңатар Нұралиев пен Роза Шәріпова Нұралиевтің өңдеуін орындады.
- 2018 — виолончель мен фортепиано. Пунадағы Artie’s Festival жазбасы Готье Эррманн мен Эмманюэль Кристиенді атайды.
Бұл қатардың жанында Әлпейісова атаған скрипка мен қобыз нұсқалары және Дана Жұмабекова сипаттаған контрабас репертуары тұр. Жеке тембр ауысты, фортепиано дуэттің екінші қатысушысы болып қалды.
Виолончельдің Пунаға оралуы
2018 жылғы қаңтарда Эррманн «Париж — Астана: Дебюссиден Жұбановаға дейін» қазақ-француз жобасына қатысты. Бағдарлама Дебюсси, Массне, Сарасате, Форе және Рахманинов музыкасын Ғазиза Жұбанова мен Күмісбеков шығармаларымен тоғыстырды. «Казахстанская правда» виолончельшінің «Поэма» туралы әсері мен оны репертуарға енгізу ниетін жеткізді.
25 наурызда «Поэма» Үндістанның Пуна қаласындағы Artie’s Festival бағдарламасында тұрды. Mazda Hall сахнасына Эррманн, кларнетші Оливье Пате және пианист Эмманюэль Кристиен шықты. Шуман мен Брамс жанында виолончель мен фортепианоға арналған «Поэма» аталды.
Poona Music Society аудиокаталогында шығармаға жеке жазба арналған. Онда Эррманн мен Кристиен, 2018 жылғы 25 наурыз және 4 минут 12 секунд ұзақтық көрсетілген.
Әлпейісова атаған мерзім мен Пунадағы жазбаның арасын елу сегіз жыл бөліп тұр. Осы уақытта «Поэма» үш кеңестік күйтабаққа шығып, бірнеше жеке аспапқа арналған нұсқа алды және Үндістанда орындалды. Барлық өзгерістен кейін екі дауыс — виолончель мен фортепиано — қайта қатар тұрды.