Адамдар арасындағы музыка

Өз есімі берілген көшедегі үй

Бір есімнің төрт мекені: Астананың 1151 атауы арасындағы көше, Қорғалжындағы № 38 үй, мектеп оқулығы бетіндегі ескерткіш суреті және 2026 жылғы наурыздағы Көкшетау сахнасы.

Ақмола облысының Қорғалжын ауылында Мәдениет үйіне апаратын жол оның есімімен аталады. Аудандық Мәдениет үйі Кенжебек Күмісбековтің есімін иеленіп, Кенжебек Күмісбеков көшесі, 38 мекенжайында тұр. Бір мекенжай бір адамды екі рет атайды. Ғимарат пен мекенжай Қорғалжын аудандық мәслихатының — жергілікті депутаттар жиналысының — 2021 жылғы шешіміне қосымшада осылай қатар жазылған.

Кенжебек Күмісбеков (1927–1997) — қазақ композиторы, күйлердің, әндер мен оркестрлік музыканың авторы. Ол осы Қорғалжын ауданындағы Құмкөл ауылында туған. Қайтыс болғаннан кейін ондаған жыл өткенде есімі нотадан өзге қызмет атқарады: жол көрсетеді, ғимаратта тұрады, мектеп оқулығына басылады, сахнадан жарияланады. Ауыл, астана, кітап беті, концерт залы — төрт бөлек орын. Құмкөлден шыққан адамның есімі астана картасына қалай жетті?

Өз есімі берілген көшедегі үй

Мәдениет үйі — ауыл мерекелер мен концерттерге жиналатын орын. Оның толық атауы — «Кенжебек Күмісбеков атындағы Қорғалжын аудандық мәдениет үйі». Аудандық шешімнен бір жыл кейін осы атау мен Кенжебек Күмісбеков көшесі, 38 мекенжайы мекеменің мемлекеттік тіркеуінде қайталанды.

Есім тек маңдайшада тұрған жоқ. 2026 жылы Мәдениет үйі бес жыл бұрынғы атау мен мекенжай бойынша әлі жұмыс істейді. Концертке келу үшін бұл есімді айту керек.

Астанадағы көше

Бұл есімнің екінші мекені — елорда. 2025 жылғы 13 маусымда Астана қаласының Тілдерді дамыту және архив ісі басқармасы 1151 көше атауын жариялады. Солардың арасында «Кенжебек Күмісбеков көшесі» бар.

Екі қала есімді екі түрлі ұстайды. Қорғалжында көше сол адам атындағы № 38 үйге апарады; Астанада есім қаланың көшелерін ажырататын мың атаудың қатарына тұрады. Екеуінде де ол баруға болатын орынды белгілейді.

Оқулық бетіндегі ескерткіш

2020 жылы бесінші сыныпқа арналған «Өлкетану. Ақмола облысы» оқулығының бірінші бөлімі шықты. 23-бетте Қорғалжын ауылындағы Кенжебек Күмісбеков ескерткішінің суреті басылған. Астындағы жазу қысқа: «Кенжебек Күмісбеков ескерткіші. Қорғалжын ауылы».

Өлкетану — туған өңірдің өзені, тарихы мен ескерткіштері туралы мектеп пәні. Композитор оқулыққа өмірбаяндық дата ретінде емес, оқушы өз көзімен көре алатын нысан болып енді. Мәдениет үйі оның есімін иеленген сол ауылда оған арналған ескерткіш те тұр.

Оркестр есімді қабылдайды

2007 жылы Күмісбеков есімі Ақмола облыстық филармониясының қазақ халық аспаптары оркестріне берілді. Бұл туралы Казинформ хабарлап, сол жолда композиторды Мемлекеттік сыйлық лауреаты, еңбек сіңірген өнер қайраткері, республиканың халық әртісі және профессор деп атайды.

Есім Қорғалжынға да оралды. Кенжебек Күмісбеков атындағы ұлттық аспаптар фольклорлық оркестрі аудандағы «Ақмола жұлдыздары» халық шығармашылығы байқауын ашқан гала-концерт қатысушылары арасында аталды. Бұл туралы Ақмола облысының мәдениет басқармасы хабарлады.

2026 жылғы 4–5 наурызда Көкшетауда «FOLK SHOW» екі күндік музыкалық жобасы өтті. Филармония есебінде қатысушылар арасында Кенжебек Күмісбеков атындағы қазақ халық аспаптары оркестрі көрсетілген.

2007 жыл мен 2026 жылғы наурыздың арасын жиырма жылға жуық уақыт бөліп тұр. Оркестр алған есім афишалардан әлі естіледі — облыс орталығында да, өзі шыққан ауданда да.

Есім музыкаға оралады

№ 38 үйге қайта оралайық. Көше сол ғимаратқа апарады, ғимарат сол есімді иеленеді, сол ауылда ескерткіш тұр, аудандық гала-концертте сол есімдегі оркестр ойнайды. Одан әрі есім мектеп оқулығының бетіне, филармонияның 2026 жылғы наурыз есебіне, астана көшелерінің тізіміне тарайды. Шеңберлер оның туған жерінен басталады.

Композитор 1997 жылы дүниеден өтті. Оның есімі концертке баратын мекенжай болып қалды.